Kaybolmuş 90'lar oyunlarını tarayıcıda oynatan arşiv

Çocukluğunda disketten kurduğun oyunların çoğu kaybolmadı. Internet Archive''in MS-DOS oyun kütüphanesi, binlerce eski başlığı tarayıcı içinde, hiçbir kurulum gerektirmeden çalıştırıyor.

Nasıl çalışıyor?

Arşiv, DOSBox emülatörünün JavaScript/WebAssembly''e derlenmiş sürümünü kullanıyor. Oyun dosyaları sunucudan tarayıcıya iniyor ve sanal bir DOS makinesi sayfanın içinde ayağa kalkıyor. Bilgisayarına hiçbir şey yüklenmiyor; sekmeyi kapattığında her şey siliniyor.

Ne kadar büyük?

Koleksiyon 2015''te birkaç bin oyunla açıldı, 2019''daki büyük güncellemeyle 2.500 oyun daha eklendi ve bugün altı bini aşan bir kütüphaneye ulaştı. Yanında iki kardeş koleksiyon daha var: Internet Arcade (atari salonu makineleri) ve Console Living Room (eski konsollar).

Nasıl kullanılır?

• Koleksiyon sayfasında arama kutusuna oyunun adını yaz.
• Oyun kartındaki ekran görüntüsüne tıkla, emülatör başlasın.
• Klavye kontrolü için oyun alanına bir kez tıklaman gerekiyor.
• Ses gelmiyorsa emülatörün altındaki ayarlardan ses sürücüsünü değiştirmeyi dene — DOS döneminde Sound Blaster uyumluluğu oyundan oyuna değişiyordu.

Bu yasal mı?

Internet Archive bu koleksiyonu, ABD telif yasasındaki kütüphane ve arşivlere tanınan koruma ile eğitim/araştırma amaçlı adil kullanım gerekçesine dayandırıyor. Hak sahibinden gelen taleplerde başlıklar koleksiyondan çıkarılıyor. Yani bir oyunu bir gün bulup ertesi gün bulamamak mümkün.

Neden önemli?

Dijital oyunlar, üzerinde çalıştıkları donanım ve işletim sistemi ortadan kalktığında yok oluyor. Emülasyon, bu eserleri korumanın pratikte tek yolu. Arşivin yaptığı şey nostalji üretmek değil; kaybolmakta olan bir kültürel katmanı ayakta tutmak.