İstanbul'a yağış uyarısı nasıl veriliyor? MGM'nin renk kodları

Her sağanak öncesi telefonlara düşen "turuncu kod" bildirimi aslında keyfi bir renk seçimi değil; Meteoroloji Genel Müdürlüğü''nün Avrupa''daki meteoroloji kurumlarıyla ortak kullandığı standart bir uyarı dilinin parçası.

Renkler ne anlama geliyor?

• Yeşil: Uyarı gerektiren bir durum yok.
• Sarı: Hava tehlikeli olabilir; günlük hayat aksayabilir, dikkatli olun.
• Turuncu: Tehlikeli hava. Can ve mal kaybı riski var, hazırlıklı olun.
• Kırmızı: Çok tehlikeli. Olağandışı şiddette olay bekleniyor, yetkililerin talimatlarını izleyin.

Uyarılar yalnızca yağış miktarına değil, o miktarın o bölge için ne kadar sıra dışı olduğuna da bakılarak veriliyor. Aynı 40 milimetrelik yağış Rize''de sarı kod bile almazken İstanbul''da turuncu koda dönüşebiliyor. Güncel uyarıları MGM''nin uyarı sayfasından takip edebilirsiniz.

Metrekareye "kilogram" ne demek?

Haberlerde geçen "metrekareye 50 kilogram yağış" ifadesi, 1 metrekarelik alana 50 litre su düşmesi anlamına geliyor. Bu da 50 milimetre yükseklik demek. Rakam küçük görünse de bir mahalleye saatler içinde düşen toplam su hacmi milyonlarca litreyi buluyor.

İstanbul''da neden bu kadar hızlı su basıyor?

Sorun çoğu zaman yağışın miktarı değil, yoğunluğu. Kısa sürede düşen çok su, kanalizasyon ve dere yataklarının kapasitesini aşıyor. Buna üç etken ekleniyor:

• Beton ve asfalt kaplı yüzeylerin suyu emmemesi.
• Islah adıyla daraltılmış ya da üstü kapatılmış dere yatakları.
• Yamaç boyunca hızlanan yüzey akışının vadi tabanındaki caddelerde birikmesi.

Bu yüzden meteorolojik uyarı tek başına yeterli olmuyor; kritik olan uyarıdan sonraki ilk yarım saatte alt geçit, bodrum kat ve dere kenarından uzak durmak.

Uyarı geldiğinde ne yapmalı?

Araçla alt geçide girmeyin: 30 santimetre su bir otomobili kaldırmaya yetiyor. Bodrum katta elektrik panosunu kapatın, çatı ve balkon giderlerini önceden temizleyin. Şiddetli sağanak sırasında ağaç altı ve tabela altı, yıldırım ve devrilme riski nedeniyle en riskli yerler arasında.