Merkez Bankası Yastık Altı Altın Teşvik Düzenlemesini Yürürlükten Kaldırdı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yastık altı altınların finansal sisteme kazandırılması amacıyla 2022 yılında hayata geçirdiği düzenlemeyi Resmi Gazete'de yayımlanan kararla resmen yürürlükten kaldırdı. 22 Ağustos 2026 tarihli kararla birlikte, fiziksel altınlarını bankalar, kuyumcular veya rafineler aracılığıyla Türk lirası mevduat ve katılım hesaplarına dönüştüren vatandaşlara sağlanan ilave getiri, prim ve faiz destekleri tamamen sona erdirildi. Ekonomi yönetiminin bir süredir uyguladığı para politikasında sadeleşme adımlarının devamı niteliğindeki bu hamle, piyasa mekanizmalarına kademeli dönüş sürecinin yeni ve somut bir parçası olarak öne çıkıyor.

Düzenlemenin Detayları ve Sona Eren Destekler

14 Mart 2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğ, yurt içinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yastık altında tuttukları fiziki altın birikimlerini yetkili kuyumcular, rafineler ve banka şubeleri vasıtasıyla finansal sisteme dahil etmelerini teşvik ediyordu. Bu sistem kapsamında teslim edilen altınlar, belirlenen dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirası mevduat veya katılım hesaplarına aktarılıyor ve bu altın varlıkları Merkez Bankası tarafından satın alınıyordu. Sisteme katılan tasarruf sahiplerine ise TCMB kaynaklarından ilave getiri ve prim destekleri ödeniyordu.

Kararın öne çıkan temel unsurları şu şekilde sıralanıyor:

• Fiziki altını Türk lirasına çevirenlere verilen ek getiri ve prim destekleri tamamen durduruldu.
• Yetkili kuyumcu, rafineri ve banka şubeleri üzerinden yeni altın dönüşüm hesabı açılması imkanı kapatıldı.
• Mevcut durumda aktif olan vadeli hesap sahiplerinin tüm hakları vade sonuna kadar koruma altına alındı.
• Süreç, Kur Korumalı Mevduat ve benzeri destek mekanizmalarından kademeli çıkış stratejisiyle uyumlu şekilde yürütüldü.

Mevcut Hesap Sahiplerinin Durumu Ne Olacak?

Düzenlemenin iptal edilmesi, halihazırda sistemde aktif hesabı bulunan vatandaşların kazanılmış haklarına zarar vermeyecek. Merkez Bankası tarafından yayımlanan karara göre, geçmiş dönemde fiziki altınlarını Türk lirasına dönüştürmüş ve vadeli hesapları halen devam eden mudiler, sözleşme süreleri dolana kadar mevcut haklarından yararlanmaya devam edecekler. Hesapların vadesi dolduğunda ise eski teşvik mekanizması yenilenmeyen ve sonraki işlemler standart bankacılık koşullarında yürütülecek.

Sadeleşme Adımları ve Piyasaya Muhtemel Etkileri

Bu karar, Türkiye'de uygulanan Kur Korumalı Mevduat (KKM) ve benzeri geçici destek mekanizmalarından kademeli çıkış stratejisinin önemli bir halkası olarak değerlendiriliyor. Ekonomi yönetiminin finansal mimaride sadeleşme ve piyasa işleyişini doğrudan müdahalelerden arındırma hedefi doğrultusunda atılan bu adım, kamu kaynakları üzerindeki ilave getiri yükünü hafifletmeyi amaçlıyor. Kamu desteklerinin kademeli olarak kaldırılması, finansal araçların kendi doğal piyasa dengeleri içerisinde fiyatlanmasını destekleyen bir yaklaşım olarak kabul ediliyor.

Söz konusu kararın finansal piyasalar üzerindeki doğrudan etkisinin oldukça sınırlı kalması öngörülüyor. Zira altın dönüşümlü mevduat sistemine olan talep ve kullanım hacmi, uygulamanın ilk hayata geçirildiği 2022 yılındaki zirve seviyelerine kıyasla son dönemde belirgin bir şekilde gerilemişti. Makroekonomik kararların ve finansal regülasyonların detaylarına erişmek isteyen okurlarımız, haberin detaylı arka planı için kaynak bağlantısını ziyaret edebilirler.