Tayland Ormanlarında Güneş Işığına İhtiyaç Duymayan Yeni Bir Çiçek Türü Keşfedildi

Bitkiler dünyasında yüzyıllardır bildiğimiz en temel biyolojik kural olan fotosentez ve güneş ışığına bağımlılık, Tayland ormanlarında yapılan yeni bir keşifle ezber bozdu. Bilim insanları, orman tabanının gölgeliklerinde yetişen, yapraklarında yeşil renk pigmenti barındırmayan ve beslenmek için güneşe hiç ihtiyaç duymayan sıra dışı bir bitki türü tespit etti. Siyahımsı gövdesi, koyu kırmızı benekleri ve kafa kısmından yükselen üç adet sivri boynuz benzeri yapısıyla dikkat çeken bu canlıya, ürkütücü görünümü nedeniyle halk arasında "şeytan çiçeği" anlamına gelen Thismia daemona ismi verildi.

Klorofilsiz Yaşam: Güneşe İhtiyaç Duymayan Botanik Mucizesi

Chulalongkorn Üniversitesi ve Songkla Prensi Üniversitesi botanikçilerinin yürüttüğü saha çalışmalarında tespit edilen tür, PhytoKeys isimli bilimsel dergide ayrıntılarıyla yayımlandı. Tayland’ın batısındaki Thong Pha Phum Ulusal Parkı’nda yürütülen araştırmalar sırasında, dökülmüş bambu yapraklarının altında gizlenen bu minik canlılar bilim camiasında büyük heyecan yarattı. Normal şartlarda bitkiler, hücrelerinde bulunan klorofil maddesi sayesinde güneşten aldıkları ışık enerjisini besine dönüştürür. Ancak yeni keşfedilen türde klorofil tamamen eksik.

Peki, yeşil pigmenti olmayan ve güneş ışığı görmeyen bir bitki açlıktan ölmeden nasıl yaşamını sürdürüyor? Cevap, toprağın derinliklerinde kurulan karmaşık ekolojik ilişkilerde gizli. Bilim insanları bu özel yaşam tarzını mikoheterotrofi olarak adlandırıyor. Bitki, fotosentez yapmak yerine kökleri aracılığıyla doğrudan toprakta yaşayan mantar ağlarına bağlanıyor. Mantarların diğer ağaçlardan veya çürüyen organik maddelerden topladığı karbonu ve besin öğelerini emerek hayatını sürdürüyor.

Bu canlılar zamanlarının neredeyse tamamını toprağın altında geçiriyor. Sadece üreme zamanı geldiğinde yüzeye kısa bir süreliğine çıkarak o büyüleyici ve gizemli çiçeklerini açıyorlar.

Doğal Yayılım Alanı Bilim İnsanlarını Şaşırttı

Bu keşfi botanik dünyası açısından önemli kılan tek unsur bitkinin tuhaf beslenme biçimi değil. Aynı zamanda yetiştiği coğrafi koşullar da araştırmacıları oldukça şaşırttı. Thismia ailesine mensup türler genellikle sürekli nemli kalan ve deniz seviyesine yakın alçak tropikal yağmur ormanlarında görülür. Ancak şeytan çiçeği, deniz seviyesinden yaklaşık 950 metre yükseklikteki dağlık ve mevsimsel orman yapısında bulundu. Bu durum, söz konusu bitki grubunun sanılandan çok daha dayanıklı olduğunu ve farklı iklim koşullarına uyum sağlayabildiğini gösteriyor.

Araştırmacılar, bitkinin DNA dizilimini inceleyerek ve yüksek çözünürlüklü mikroskop çekimleriyle anatomisini analiz ederek yeni bir tür olduğunu kesinleştirdi. Yapılan çalışmalarla birlikte Tayland'da bilinen Thismia türlerinin sayısı 16'ya yükselirken, Geomitra alt grubunun haritadaki bilinen sınırları da kuzeye doğru genişlemiş oldu.

Kritik Derecede Tehlikede Bir Tür

Ancak yeni keşfedilen bu botanik harikasının geleceği büyük bir tehdit altında. Uzmanlar, doğada şu ana kadar sadece tek bir popülasyona rastladıklarını ve toplam bitki sayısının 50’den az olduğunu belirtiyor. Kapladığı alan son derece küçük olan bu hassas ekosistem, ulusal park sınırları içinde yer alsa da yoğun turist ziyaretleri nedeniyle tahrip olma riski taşııyor. Basılması son derece kolay olan yaprak birikintileri ve altındaki mantar dokusu zarar gördüğünde, bitkinin tüm popülasyonu yok olabilir.

Araştırma ekibi, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre türün koruma altına alınmasını öneriyor. Tayland ormanlarının derinliklerinde keşfedilen bu gizemli canlı hakkındaki bilimsel detaylara Yahoo News tarafındaki kaynak üzerinden ulaşabilirsiniz.